Manufaktury

Pierwsze manufaktury zaczęły powstawać w XIV i XV wieku w produkcji włókienniczej Flandrii i Włoch. Stanowiły one już formy produkcji kapitalistycznej. Były jednak stosunkowo nieliczne, ich rozwój ilościowy przypadł dopiero na drugą połowę XVI wieku i był związany z postępami w rozwoju sił wytwórczych. Kolebką tego rozwoju była Anglia. Szerzenie się manufaktur było związane z takimi postępami w technice wytwarzania, które wymagały prowadzenia produkcji na większą skalę i tym samym narzędzi produkcji o znacznej wartości. Ich nabycie przekraczało możliwości indywidualnych producentów-rzemieślników, wymagało nagromadzenia większych sum kapitału, którymi mogli dysponować tylko nieliczni. Do tego rodzaju .postępów należało wynalezienie w XVI wieku ulepszonej pompy i usprawnienie metod odprowadzania wody z kopalń, co umożliwiło kopanie szybów na znaczne głębokości. Budowa głębokich szybów i instalowanie pomp wymagały znacznych kapitałów oraz zatrudniania licznej już załogi. Rozpoczął się kapitalistyczny rozwój produkcji górniczej na większą skalę. W efekcie w Anglii produkcja węgla kamiennego wzrosła w okresie od 1560 do 1680 r. 14-krotnie. W drugiej połowie XVI wieku zaczęto budować w Anglii i innych krajach młyny papiernicze i młyny do wyrobu prochu (z napędem wodnym), fabryki armat, rafinerie cukru, zakłady produkcji saletry. Manufaktury te prowadziły już produkcję na większą skalę; były to kapitalistyczne zakłady. W tymże czasie w produkcji żelaza wielkie piece, wymagające dużych już nakładów kapitału, stopniowo wypierały dawnego typu niewielkie piece fryszerskie i kuźnie. Następny skok w rozwoju hutnictwa żelaza stanowiło wynalezienie na początku XVIII wieku metody wytopu rudy z użyciem węgla kamiennego jako paliwa.
System reklamy Test